Ewangelia Mateusza 27
Ewangelia Mateusza, rozdział 27 — pełny tekst w przekładzie Biblii Gdańskiej (66 wersetów). W czytniku obok niego stoją pozostałe przekłady (Nowa Biblia Gdańska, Przekład literacki, Uwspółcześniona Biblia Gdańska i Przekład dosłowny), a pod każdym wersetem rozbiór na wyrazy hebrajskie i greckie oraz komentarz.
Ewangelia Mateusza 27 — Biblia Gdańska
1 A gdy było rano, weszli w radę wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu przeciwko Jezusowi, aby go zabili;
2 I związawszy go, wiedli i podali Ponckiemu Piłatowi, staroście.
3 Tedy Judasz, który go był wydał, widząc, iż był osądzony, żałując tego, wrócił trzydzieści srebrników, przedniejszym kapłanom i starszym ludu.
4 Mówiąc: Zgrzeszyłem, wydawszy krew niewinną! A oni rzekli: Cóż nam do tego? ty ujrzysz!
5 A porzuciwszy one srebrniki w kościele, odszedł, a odszedłszy powiesił się.
6 Ale przedniejsi kapłani wziąwszy one srebrniki, mówili: Nie godzi się ich kłaść do skarbu kościelnego, gdyż zapłata jest krwi.
7 I naradziwszy się, kupili za nie rolę garncarzową na pogrzeb gościom.
8 Dlatego ona rola nazwana jest rolą krwi, aż do dnia dzisiejszego.
9 Tedy się wypełniło, co powiedziano przez Jeremijasza proroka, mówiącego: I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę oszacowanego, który był oszacowany od synów Izraelskich;
10 I dali je za rolę garncarzową, jako mi postanowił Pan.
11 A Jezus stał przed starostą; i pytał go starosta, mówiąc: Tyżeś jest on król żydowski? A Jezus mu rzekł: Ty powiadasz.
12 A gdy nań skarżyli przedniejsi kapłani i starsi, nic nie odpowiedział.
13 Tedy mu rzekł Piłat: Nie słyszyszże jako wiele przeciwko tobie świadczą?
14 Lecz mu nie odpowiedział i na jedno słowo, tak iż się starosta bardzo dziwował.
15 Ale na święto zwykł był starosta wypuszczać ludowi jednego więźnia, którego by chcieli.
16 I mieli natenczas więźnia znacznego, którego zwano Barabbasz.
17 A gdy się zebrali, rzekł do nich Piłat: Któregoż chcecie, abym wam wypuścił? Barabbasza, czyli Jezusa, którego zowią Chrystusem?
18 Bo wiedział, iż go z nienawiści wydali.
19 A gdy on siedział na sądowej stolicy, posłała do niego żona jego, mówiąc: Nie miej żadnej sprawy z tym sprawiedliwym; bom wiele ucierpiała dziś we śnie dla niego.
20 Ale przedniejsi kapłani i starsi namówili lud, aby prosili o Barabbasza, a Jezusa, aby stracili.
21 A odpowiadając starosta, rzekł im: Którego chcecie, abym wam z tych dwóch wypuścił? a oni odpowiedzieli: Barabbasza.
22 Rzekł im Piłat: Cóż tedy uczynię z Jezusem, którego zowią Chrystusem? Rzekli mu wszyscy: Niech będzie ukrzyżowany.
23 A starosta rzekł: Cóż wżdy złego uczynił? Ale oni tem bardziej wołali, mówiąc: Niech będzie ukrzyżowany!
24 A widząc Piłat, iż to nic nie pomagało, ale owszem się większy rozruch wszczynał, wziąwszy wodę, umył ręce przed ludem, mówiąc: Nie jestem ja winien krwi tego sprawiedliwego; wy ujrzycie.
25 A odpowiadając wszystek lud, rzekł: Krew jego na nas i na dziatki nasze.
26 Tedy im wypuścił Barabbasza; ale Jezusa ubiczowawszy, wydał go, aby był ukrzyżowany.
27 Tedy żołnierze starościni przywiódłszy Jezusa na ratusz, zebrali do niego wszystkę rotę;
28 A zewlekłszy go, przyodziali go płaszczem szarłatowym;
29 I uplótłszy koronę z ciernia, włożyli na głowę jego, i dali trzcinę w prawą rękę jego, a upadając przed nim na kolana, naśmiewali się z niego, mówiąc: Bądź pozdrowiony, królu żydowski!
30 A plując na niego, wzięli onę trzcinę, i bili go w głowę jego.
31 A gdy się z niego naśmiali, zewlekli go z onego płaszcza, i oblekli go w szatę jego, i wiedli go, aby był ukrzyżowany.
32 A wychodząc znaleźli człowieka Cyrenejczyka, imieniem Szymon; tego przymusili, aby niósł krzyż jego.
33 A przyszedłszy na miejsce rzeczone Golgota, które zowią miejscem trupich głów,
34 Dali mu pić ocet z żółcią zmieszany; a skosztowawszy, nie chciał pić.
35 A ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, i miotali los, aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka: Rozdzielili sobie szaty moje, a o odzienie moje los miotali.
36 A siedząc, strzegli go tam.
37 I przybili nad głową jego winę jego napisaną: Ten jest Jezus, król żydowski.
38 Byli też ukrzyżowani z nim dwaj zbójcy, jeden po prawicy, a drugi po lewicy.
39 A ci, którzy mimo chodzili, bluźnili go, chwiejąc głowami swojemi,
40 I mówiąc: Ty, co rozwalasz kościół, a w trzech dniach budujesz go, ratuj samego siebie; jeźliś jest Syn Boży, zstąp z krzyża.
41 Także i przedniejsi kapłani z nauczonymi w Piśmie, i z starszymi, naśmiewając się, mówili:
42 Inszych ratował, a samego siebie ratować nie może; jeźliż jest król Izraelski, niech teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy mu.
43 Dufał w Bogu, niechże go teraz wybawi, jeźli się w nim kocha; boć powiedział: Jestem Synem Bożym.
44 Także też i zbójcy, którzy byli z nim ukrzyżowani, urągali mu.
45 A od szóstej godziny stała się ciemność po wszystkiej ziemi aż do dziewiątej godziny.
46 A około dziewiątej godziny zawołał Jezus głosem wielkim, mówiąc: Eli, Eli, Lama Sabachtani! to jest, Boże mój! Boże mój! czemuś mię opuścił?
47 Tedy niektórzy z tych, co tam stali, usłyszawszy to, mówili: Elijasza ten woła.
48 A zarazem bieżawszy jeden z nich, wziął gąbkę, i napełnił ją octem, a włożywszy na trzcinę, dał mu pić.
49 A drudzy mówili: Zaniechaj; patrzajmy, jeźli przyjdzie Elijasz, aby go wybawił.
50 Ale Jezus zawoławszy po wtóre głosem wielkim, oddał ducha.
51 A oto zasłona kościelna rozerwała się na dwoje od wierzchu aż do dołu, i trzęsła się ziemia, a skały się rozpadały.
52 I groby się otwierały, a wiele ciał świętych, którzy byli zasnęli, powstało:
53 A wyszedłszy z grobów po zmartwychwstaniu jego, weszli do miasta świętego, i pokazali się wielom.
54 Tedy setnik i ci, co z nim Jezusa strzegli, widząc trzęsienie ziemi, i to, co się działo, zlękli się bardzo, mówiąc: Prawdziwieć ten był Synem Bożym.
55 A było tam wiele niewiast z daleka się przypatrujących, które były przyszły za Jezusem od Galilei, posługując mu;
56 Między któremi była Maryja Magdalena, i Maryja, matka Jakóbowa i Jozesowa, i matka synów Zebedeuszowych.
57 A gdy był wieczór, przyszedł człowiek bogaty z Arymatyi, imieniem Józef, który też był uczniem Jezusowym.
58 Ten przyszedłszy do Piłata, prosił o ciało Jezusowe. Tedy Piłat rozkazał, aby mu było ono ciało oddane;
59 A Józef wziąwszy ono ciało, uwinął je w czyste prześcieradło;
60 I położył je w nowym grobie swoim, który był w opoce wykował; a przywaliwszy do drzwi grobowych kamień wielki, odszedł.
61 A była tam Maryja Magdalena, i druga Maryja, które siedziały przeciwko grobowi.
62 A drugiego dnia, który był pierwszy po przygotowaniu, zgromadzili się przedniejsi kapłani i Faryzeuszowie do Piłata.
63 Mówiąc: Panie! wspomnieliśmy, iż on zwodziciel powiedział, gdy jeszcze żyw był: Po trzech dniach zmartwychwstanę.
64 Rozkaż tedy obwarować grób aż do dnia trzeciego, by snać przyszedłszy uczniowie jego w nocy, nie ukradli go, i nie powiedzieli ludowi, iż powstał od umarłych; i będzie pośledni błąd gorszy niż pierwszy.
65 Rzekł im Piłat: Macie straż, idźcież, obwarujcie, jako umiecie.
66 A oni poszedłszy, osadzili grób strażą, zapieczętowawszy kamień.
Komentarz do rozdziału: Ewangelia Mateusza 27
Komentarz Paruzyjno-Epifaniczno-Bazylejski w dwóch warstwach. Paruzja — Komentarz Berejski C.T. Russella. Epifania i Bazylea — wypisy z „Teraźniejszej Prawdy” i Epifanicznych Wykładów Pisma Świętego (P.S.L. Johnson, R.G. Jolly); przy każdym wypisie stoi rocznik i strona, a autorstwo ustalone po roczniku jest przybliżeniem.
Ewangelia Mateusza 27:1
Paruzja (C.T. Russell):
„Gdy było rano” — Zebrała się rada - Senhendryn - ażeby prawnie potwierdzić sąd nielegalnie zatwierdzony podczas nocy.
Ewangelia Mateusza 27:2
Epifania i Bazylea:
-dotyczy 8 małych cudownych dni (VII.1922-VII.1923) (TP 1930, s. 40)
„Ponckiemu Piłatowi” — Piłat wyobraża wodzów lewickich nie jako fałszywych nauczycieli, lecz jako mających i wykonujących urzędowe władze względem kontroli, władzy wykonawczej i zarządzania, m.in. różnych dyrektorów zarządu, urzędników, zarządców ogólnych i miejscowych i ich podległych, w różnych grupach lewitów. (TP 1930, s. 40)
Ewangelia Mateusza 27:3
Paruzja (C.T. Russell):
„Żałując tego” — Judasz nie był bez sumienia, lecz brakowało mu prawdziwej wierności serca, które wobec Boga jest niezbędnym, a w sprawie Judasza nie było do przebaczenia.
Ewangelia Mateusza 27:5
Paruzja (C.T. Russell):
„Powiesił się” — Zapłata niesprawiedliwości nigdy nie przynosi pożądanych korzyści i sławy.
Ewangelia Mateusza 27:7
Epifania i Bazylea:
„rolę” — pole służby. (TP 1934, s. 85)
„garncarzową” — Ci co byli przesiani (jako przesiewki) są pozafigurą garncarza. (TP 1934, s. 85)
„na pogrzeb gościom” — (obcym), to pole służby stało się miejscem pogrzebowym dla obcych względem M.St. (TP 1934, s. 85)
Ewangelia Mateusza 27:9
Paruzja (C.T. Russell):
„Trzydzieści srebrników” — Cena za niewolnika.
„Synów izraelskich” — Dwunastu pokoleń.
Ewangelia Mateusza 27:12
Paruzja (C.T. Russell):
„Kapłani i starsi” — Jezus został przez nich odrzucony jako ich król.
Ewangelia Mateusza 27:18
Paruzja (C.T. Russell):
„Z nienawiści” — Wyobrażona przez nienawiść braci do Józefa.
Ewangelia Mateusza 27:19
Paruzja (C.T. Russell):
„Żona jego” — Możebne, iż żona Piłata była jedną z naśladowczyń Jezusa.
Ewangelia Mateusza 27:21
Paruzja (C.T. Russell):
„Barabasza” — Naturalny wybór świata jest raczej za mającym ducha morderczego, niż za świętym. Fanatyzm religijny jest najzłośliwszą i bezlitosną nienawiścią.
Ewangelia Mateusza 27:23
Paruzja (C.T. Russell):
„Niech będzie ukrzyżowany” — Tak arystokracja jako demokracja żydowska dowiodła nieprawdę, że "głos ludu jest głosem Boga".
Ewangelia Mateusza 27:24
Paruzja (C.T. Russell):
„Nie jestem winien” — Piłat objawił większe zainteresowanie, aniżeli by to uczynił papież w podobnych okolicznościach.
Ewangelia Mateusza 27:25
Paruzja (C.T. Russell):
„Krew Jego na nas” — Przekleństwo to na nich przyszło jak żądali.
Ewangelia Mateusza 27:26
Paruzja (C.T. Russell):
„Ubiczowawszy” — Może być, że Piłat spodziewał się, że ubiczowanie zadowoli przeciwników Jezusa pragnących Jego krwi. "Z tego co cierpiał nauczył się posłuszeństwa", Żyd. 5:8.
Ewangelia Mateusza 27:28
Paruzja (C.T. Russell):
„Rozebrali Go” — "Z pracy duszy swej ujrzy owoc, którym nasycony będzie", Izaj. 53:11.
Ewangelia Mateusza 27:30
Paruzja (C.T. Russell):
„Plując na Niego” — "Twarzy mojej nie zakrywałem przed zniewagami i opluciem", Izaj. 50:6.
„Bili Go” — "Ciała mego nadstawiam bijącym, a policzków moich tym, którzy mną targali", Izaj. 50:6.
Ewangelia Mateusza 27:32
Paruzja (C.T. Russell):
„Cyrenejczyka” — A gdzie byli Piotr, Jakub i Jan?
„Niósł krzyż Jego” — Tę część, która się wlekła po ziemi. Dotąd jest jeszcze sposobność niesienia krzyża dla członków Ciała Chrystusowego. Pan pośle potrzebną pomoc, aby dać poznać, że nawet światowi ludzie mogą okazać sympatię dla poświęconych Pańskich. On nosił nasze słabości, aż do wyczerpania sił.
Ewangelia Mateusza 27:34
Paruzja (C.T. Russell):
„Ocet z żółcią” — Napój dla uśmiercenia bólów.
„Skosztowawszy” — W dowód ocenienia uczynionej Mu przysięgi.
„Nie chciał pić” — Wolał doświadczyć zupełność cierpień i boleści, które Ojcowska mądrość, miłość i sprawiedliwość dla Niego przygotowały.
Ewangelia Mateusza 27:35
Paruzja (C.T. Russell):
„Rozdzielili szaty” — Z tego się okazuje, że ubranie w którym Jezus ukazał się po zmartwychwstaniu, zostały specjalnie stworzone, jak również i ciało, w którym się uczniom ukazał.
Epifania i Bazylea:
„A ukrzyżowawszy go” — wbijanie gwoździ przez ręce i nogi wyobrażałoby między innymi rzeczami: szkodzenie, psucie sprawy, krzywdzenie, zadawanie gwałtu czyjejś posłudze i sprawie. (TP 1932, s. 5) -dotyczy 8 małych cudownych dni (VII.1922-VII.1923)
„A ukrzyżowawszy go” — wyobraża publiczne wykazanie w stosunku do pozafiguralnej klasy Jezusa, że są złymi w ich służbie (ręce przebite gwoździami), i charakterze (nogi przebite gwoździami). (TP 1930, s. 40)
Źródła: 30'40; 32'5;
Ewangelia Mateusza 27:36
Paruzja (C.T. Russell):
„Strzegli Go” — Zamiast upaść do Jego nóg i zawołać: Panie mój i Odkupicielu. Wielu i dziś podobnie zapatruje się na cierpienia Chrystusa z zimną krwią.
Ewangelia Mateusza 27:39
Paruzja (C.T. Russell):
„Przeklinali Go” — "Jaki On jest, tacy i my jesteśmy na tym świecie", 1 Jana 4:17.
„Kiwając głowami” — "Myśmy mniemali, że (On Jezus) jest zraniony, ubity od Boga i utrapiony", Izaj. 53:4.
Ewangelia Mateusza 27:40
Paruzja (C.T. Russell):
„Kościół w trzech dniach” — Kościół prawdziwy był budowany piąty, szósty i siódmy tysiącletni dzień od Adama.
Epifania i Bazylea:
„I mówiąc” — przedstawia wypowiadanie nieprawdziwego oskarżenia przez nominalny lud Boży w stosunku do Kapłaństwa. (TP 1932, s. 6)
Ewangelia Mateusza 27:42
Paruzja (C.T. Russell):
„Król izraelski” — Wszystkich dwunastu pokoleń.
Ewangelia Mateusza 27:44
Epifania i Bazylea:
„Król izraelski” — Wszystkich dwunastu pokoleń.
Źródła: 27'102; 32'6;
Ewangelia Mateusza 27:45
Paruzja (C.T. Russell):
„Stała się ciemność” — Przedstawia czasowe zwycięstwo mocy ciemności nad Jezusem, który był światłością świata. Wyobraża odrzucenie od Boga narodu izraelskiego z powodu ukrzyżowania Jezusa.
„Aż do dziewiątej” — To jest do 3-ej po południu, czas na ofiarowanie ofiar wieczornych i w tym czasie Chrystus umarł.
Ewangelia Mateusza 27:46
Paruzja (C.T. Russell):
„Czemuś mnie opuścił” — On poniósł karę grzeszników we wszystkich szczegółach. Tak przykra chwila może przytrafić się najwierniejszemu naśladowcy Chrystusa.
Ewangelia Mateusza 27:49
Paruzja (C.T. Russell):
„Zaniechaj” — Z tego wyrażenia można wnosić, że ostatnia modlitwa Chrystusa musiała być słyszana nawet przez Jego nieprzyjaciół.
Ewangelia Mateusza 27:50
Paruzja (C.T. Russell):
„Oddał ducha” — Oddał ostatnie tchnienie.
Epifania i Bazylea:
„oddał ducha” — [pneuma]; przywilej życia, jako niewidzialna moc. (TP 1985, s. 29)
Ewangelia Mateusza 27:51
Paruzja (C.T. Russell):
„Zasłona kościelna” — Miała około 60 stóp długości, 30 stóp szerokości i 4 cale grubości.
„Rozerwała się na dwoje” — Wyobraża otwarcie drogi między stanem spłodzonych z ducha a niebem.
Epifania i Bazylea:
„A oto zasłona kościelna rozerwała się na dwoje” — tekst prawdziwy. (TP 1949, s. 11) zasłona świątyni została rozerwana na dwoje, od góry do dołu, w chwili śmierci Jezusa - symbolizując koniec Boskiej aprobaty dla kapłaństwa Mojżeszowego, służby świątyni i 70 starszych zasiadających na miejscu Mojżeszowym. (TP 1989, s. 143) Zasłona ta jest opisywana jako mająca 18 metrów długości, 9 metrów szerokości i 10 centymetrów grubości. Józefus opisuje ją jako „babiloński materiał, piękną tkaninę koloru białego, purpurowego i fioletowego". (TP 2002, s. 5) Rozdarcie tej zasłony symbolicznie reprezentowało otwarcie drogi pomiędzy samym niebem i niebiańskim stanem tych, którzy znajdowali się na świecie. Chrystus otworzył dla nas nową żywą drogę poprzez zasłonę - to znaczy przez ofiarę swego ciała. (TP 2002, s. 5)
„I trzęsła się ziemia ,a skały się rozpadały” — Jesteśmy przekonani, że trzęsienie ziemi, jakie nastąpiło po śmierci naszego Pana przedstawia amerykański* Armagedon. (TP 1932, s. 16) dopisek. (TP 1949, s. 11) ta mylna przepowiednia była oparta na naturalnym przypuszczeniu, że te słowa błędne były prawdziwą częścią Pisma Św., lecz biblijne liczbowanie i wypełnione fakty dowodzą, że nimi nie są. Ta interpolacja dostała się do Biblii zanim najstarsze istniejące rękopisy greckiego N.T. zostały napisane. (TP 1935, s. 12) * W czasie pisania tych słów, autor miał takie wyrozumienie odnośnie trzęsienia ziemi. Lecz później na podstawie wiedzy liczbowania doszedł do przekonania, że ten tekst nie jest częścią Pisma Św., lecz fałszywym dopiskiem, a zatem nie może mieć pozafiguralnego znaczenia. (Zobacz artykuł "Liczbowania i Ew. Św. Mateusza 27:51-54" w T.P. 35'11 /styczeń 1935 rok/). (TP 1936, s. 11)
Ewangelia Mateusza 27:52
Paruzja (C.T. Russell):
„Groby się otworzyły” — Jest poważna wątpliwość co do prawdziwości słów w tym i w następnym wierszu. Jeżeli z powodu trzęsienia ziemi podczas śmierci Jezusa, groby się otworzyły, to dlaczego ci święci czekali kilka dni w grobach i nie wyszli zaraz, aż dopiero wyszli po zmartwychwstaniu Pana? Ci święci nie mogli być ojcami Starego Testamentu, bo apostoł Paweł w kilka lat potem wspomniał, że oni nie stali się doskonałymi (co znaczy, że nie wstali z grobów).
Epifania i Bazylea:
„I groby się otwierały, a wiele ciał świętych, którzy byli zasnęli powstało” — dopisek. (TP 1949, s. 11)
Ewangelia Mateusza 27:53
Paruzja (C.T. Russell):
„Po zmartwychwstaniu” — Słowo "egersis" znaczy ożywienie.
Epifania i Bazylea:
„A wyszedłszy z grobów po zmartwychwstaniu jego, weszli do miasta świętego, i pokazali się wielom.” — dopisek (TP 1949, s. 11)
Ewangelia Mateusza 27:54
Paruzja (C.T. Russell):
„Setnik” — Prawdopodobnie Korneliusz.
Epifania i Bazylea:
„Tedy setnik i ci co z nim Jezusa strzegli, widząc” — tekst prawdziwy. (TP 1949, s. 11)
„trzęsienie ziemi i” — dopisek (TP 1949, s. 11)
„to co się działo, zlękli się bardzo, mówiąc: Prawdziwieć ten był Synem Bożym” — tekst prawdziwy. (TP 1949, s. 11)
Ewangelia Mateusza 27:55
Paruzja (C.T. Russell):
„Posługując Mu” — Zaopatrując w rzeczy potrzebne do życia tak Jezusa jak i Jego uczniów. Chrystus nigdy nie żądał jałmużny.
Ewangelia Mateusza 27:56
Epifania i Bazylea:
„Maria Magdalena” — Maria Magdalena, która mimo iż swego czasu znajdowała się pod wpływem złych duchów, lecz dostąpiwszy uwolnienia spod ich dominacji stała się wierną i lojalną naśladowczynią Jezusa, i pierwszym świadkiem, jakiemu nasz Pan ukazał się po swym zmartwychwstaniu. (Prawdopodobnie nazwano ją Marią Magdaleną, ponieważ jej miastem rodzinnym była Magdala). Nie była to jednak Maria, siostra Łazarza i Marty, ani też nie była to Maria „jawnogrzesznica”, która własnymi łzami omyła stopy naszego Pana w domu faryzeusza. (TP 1993, s. 23)
Ewangelia Mateusza 27:59
Epifania i Bazylea:
„w czyste prześcieradło” — przedstawia sprawiedliwe uczynki świętych. (TP 1961)
Ewangelia Mateusza 27:66
Paruzja (C.T. Russell):
„Zapieczętowawszy kamień” — Zabezpieczając przed możliwością zabrania ciała.
Literatura o rozdziale Ewangelia Mateusza 27
Pozycje biblioteki, które przywołują wersety tego rozdziału — po kilka z każdego zbioru. Pełną listę dla pojedynczego wersetu pokazuje czytnik po kliknięciu w werset.
- Studium biblijne: Upadek niewiernego skarbnika — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, ww. 3, 5, 9
- Studium biblijne: Jezus sądzony przez Piłata — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, ww. 11, 22
- Kontrast pomiędzy ludzką doskonałością, a ludzką deprawacją — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 35
- Studium biblijne: „Został zaliczony do przestępców” — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 56
- Wiersz: „A siedząc, strzegli go tam” — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 36
- Sztandar Biblijny nr 97 (1996) — ww. 3, 12, 26, 29, 30, 34, 35, 38…
- Sztandar Biblijny nr 283 (2018) — ww. 24, 37, 38, 42
- Sztandar Biblijny nr 11 (1985) — w. 50
- Sztandar Biblijny nr 181 (2003) — ww. 19, 45, 46
- Sztandar Biblijny nr 18 (1986) — ww. 43, 46
- 7 grudnia — Niebiańska Manna, ww. 13, 27, 39, 49
- 5 października — Niebiańska Manna, ww. 24, 38
- 21 grudnia — Niebiańska Manna, ww. 3, 4
- 14 marca — Niebiańska Manna, w. 12
- 14 kwietnia — Niebiańska Manna, w. 1
- SIEDZĄCY STRÓŻE — Wiersze Brzasku, w. 36
Wszystkie rozdziały: Ewangelia Mateusza
- Mat. 1
- Mat. 2
- Mat. 3
- Mat. 4
- Mat. 5
- Mat. 6
- Mat. 7
- Mat. 8
- Mat. 9
- Mat. 10
- Mat. 11
- Mat. 12
- Mat. 13
- Mat. 14
- Mat. 15
- Mat. 16
- Mat. 17
- Mat. 18
- Mat. 19
- Mat. 20
- Mat. 21
- Mat. 22
- Mat. 23
- Mat. 24
- Mat. 25
- Mat. 26
- Mat. 27
- Mat. 28
Biblia Gdańska (1632) — Tekst w domenie publicznej.