Ewangelia Łukasza 10
Ewangelia Łukasza, rozdział 10 — pełny tekst w przekładzie Biblii Gdańskiej (42 wersetów). W czytniku obok niego stoją pozostałe przekłady (Nowa Biblia Gdańska, Przekład literacki, Uwspółcześniona Biblia Gdańska i Przekład dosłowny), a pod każdym wersetem rozbiór na wyrazy hebrajskie i greckie oraz komentarz.
Ewangelia Łukasza 10 — Biblia Gdańska
1 A potem naznaczył Pan i drugich siedmdziesiąt, i rozesłał je po dwóch przed obliczem swojem do każdego miasta i miejsca, do którego przyjść miał.
2 I mówił im: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież tedy Pana żniwa, aby wypchnął robotników na żniwo swoje.
3 Idźcież: Oto ja was posyłam jako baranki wpośród wilków.
4 Nie noścież mieszka, ani taistry, ani obuwia, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie;
5 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.
6 A jeźliby tam był który syn pokoju, odpocznie nad nim pokój wasz; a jeźliż nie, wróci się do was.
7 A w tymże domu zostańcie, jedząc i pijąc to, co mają; albowiem godzien jest robotnik zapłaty swojej; nie przechodźcie się z domu do domu.
8 A do któregokolwiek miasta weszlibyście, a przyjęliby was, jedzcie, co przed was położą;
9 I uzdrawiajcie niemocnych, którzy by w niem byli, a mówcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże.
10 A do któregobyściekolwiek miasta weszli, a nie przyjęto by was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:
11 I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, otrząsamy na was; wszakże to wiedzcie, że się do was przybliżyło królestwo Boże.
12 A mówię wam: Iż Sodomie w on dzień lżej będzie, niż onemu miastu.
13 Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się stały w was, dawno by były w worze i w popiele siedząc pokutowały.
14 Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niżeli wam.
15 A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz.
16 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.
17 A tak wrócili się oni siedmdziesiąt z weselem, mówiąc: Panie! i dyjablić się nam poddawają w imieniu twojem.
18 Tedy im rzekł: Widziałem szatana, jako błyskawicę z nieba spadającego.
19 Oto wam daję moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po wszystkiej mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam nie uszkodzi.
20 Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech.
21 Onejże godziny rozradował się Jezus w duchu, i rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlątkom; zaprawdę, Ojcze! że się tak upodobało tobie.
22 Wszystkie rzeczy dane mi są od Ojca mego, a nikt nie zna, kto jest Syn, tylko Ojciec, i kto jest Ojciec, tylko Syn, a komu by chciał Syn objawić.
23 Tedy obróciwszy się do uczniów, rzekł im z osobna: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie.
24 Bo powiadam wam, iż wiele proroków i królów żądali widzieć, co wy widzicie, ale nie widzieli; i słyszeć, co wy słyszycie, ale nie słyszeli.
25 A oto niektóry zakonnik powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co czyniąc odziedziczę żywot wieczny?
26 A on rzekł do niego: W zakonie co napisano, jako czytasz?
27 A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca twego, i ze wszystkiej duszy twojej, i ze wszystkiej siły twojej, i ze wszystkiej myśli twojej; a bliźniego twego, jako samego siebie.
28 I rzekł mu: Dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.
29 A on chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: I któż jest mi bliźni?
30 Ale Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek niektóry zstępował z Jeruzalemu do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.
31 I przydało się, że kapłan niektóry szedł tą drogą, a ujrzawszy go, pominął.
32 Także i Lewita, dostawszy się na ono miejsce, a przyszedłszy i ujrzawszy go, pominął.
33 Ale Samarytanin niektóry jadąc, przyjechał do niego, a ujrzawszy, użalił się go.
34 A przystąpiwszy zawiązał rany jego, a nalawszy oliwy i wina, i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.
35 A nazajutrz odjeżdżając, wyjął dwa grosze, i dał gospodarzowi, mówiąc: Miej o nim staranie, a cokolwiek nadto wyłożysz, ja, gdy się wrócę, oddam ci.
36 Któryż tedy z tych trzech zda się tobie bliźnim być onemu, co był wpadł między zbójców?
37 A on rzekł: Ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. Rzekł mu tedy Jezus: Idźże, i ty uczyń także.
38 I stało się, gdy oni szli, że on wszedł do niektórego miasteczka, a niewiasta niektóra, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.
39 A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, która usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.
40 Ale Marta roztargniona była około rozmaitej posługi; która przystąpiwszy, rzekła: Panie! i nie dbasz, że siostra moja mnie samą zostawiła, abym posługiwała? Rzeczże jej, aby mi pomogła.
41 A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! troszczysz się i kłopoczesz się około wielu rzeczy;
42 Aleć jednego potrzeba. Lecz Maryja dobrą cząstkę obrała, która od niej odjęta nie będzie.
Komentarz do rozdziału: Ewangelia Łukasza 10
Komentarz Paruzyjno-Epifaniczno-Bazylejski w dwóch warstwach. Paruzja — Komentarz Berejski C.T. Russella. Epifania i Bazylea — wypisy z „Teraźniejszej Prawdy” i Epifanicznych Wykładów Pisma Świętego (P.S.L. Johnson, R.G. Jolly); przy każdym wypisie stoi rocznik i strona, a autorstwo ustalone po roczniku jest przybliżeniem.
Ewangelia Łukasza 10:1
Paruzja (C.T. Russell):
„A potem” — Około pięć miesięcy przed ukrzyżowaniem.
„Drugich siedemdziesięciu” — Wszyscy byli braćmi, nie było obranej ani jednej siostry do usług kaznodziejskich. Wyobrażeni byli przez 70 palmowych drzew w Elim. Stosuje się do siedemdziesięciu starszych w Izraelu i przypuszczalnie był tu pierwotny Sanhedryn naznaczony przez Mojżesza, a co wyobraża wszystkich starszych i przewodników w wieku ewangelicznym między ludem Bożym. To pokazuje, że gdyby naród izraelski znajdował się we właściwym stanie serca, to siedemdziesięciu członków Sanhedrynu byliby na wówczas ogłosili Mesjasza po całej Palestynie wzdłuż i wszerz.
„Rozesłał je” — Dla sprawowania służby, a nie żeby panowali nad ludem.
Ewangelia Łukasza 10:2
Paruzja (C.T. Russell):
„Wielkie” — Dzieło, jakie miało być dokonane, było wielkie.
„Proście” — Nie możemy przypuszczać, by Pan życzył sobie, ażeby tacy mieli prosić, którzy by nie pragnęli poświęcić się tej pracy dobrowolnie w miarę możności.
„Żniwo swoje” — Żniwo wieku żydowskiego kończące się w roku Pańskim 70, wyobraża żniwo wieku ewangelicznego kończącego się w roku 1914.
Ewangelia Łukasza 10:3
Paruzja (C.T. Russell):
„Jako baranki” — Niewinne, bezbronne, nieszkodliwe.
„Wpośród wilków” — Żarłocznych, szkodliwych, samolubnych.
Ewangelia Łukasza 10:4
Paruzja (C.T. Russell):
„Nie noście mieszka” — Na zbieranie i składanie pieniędzy.
„Ani taistry” — Torby lub walizki podróżnej z ubraniem.
„Ani obuwia” — Zapasowego.
„Nikogo nie pozdrawiajcie” — By opowiadać różne przygody i nowiny.
„W drodze” — Czy możemy w takich okolicznościach poświęcać czas na błahostki, światowe sprawy lub różne ludzkie zagadnienia.
Epifania i Bazylea:
„I nikogo w drodze nie pozdrawiajcie” — orientalne pozdrowienia różnią się od naszych, ponieważ obejmują dopytywanie się o krewnych, oraz innych nowości. Rozumiemy, że Jezus nie zabronił krótkiego słowa pozdrowienia, lecz zwyczajnych długich pozdrowień i rozmów. (TP 1924, s. 63) nie brali w objęcia, nie całowali i nie odwiedzali drugich, zgodnie z ówcześnie panującym zwyczajem. Innymi słowy, nie pozwólcie zdawkowym rozmowom i niepohamowanemu instynktowi społecznemu obrabować was z czasu jaki powinniście spędzić na głoszeniu i uzdrawianiu chorób duchowych. (TP 1991, s. 6)
Ewangelia Łukasza 10:5
Paruzja (C.T. Russell):
„Mówcie pokój” — Wejście kogokolwiek z ludu Bożego do czyjegoś domu, zawsze powinno przynieść pokój dla domowników. "Ile was jest, ze wszystkimi ludźmi pokój miejcie", Rzym.12:18.
Źródła: MANNA - 8 SIERPNIA
Epifania i Bazylea:
Źródła: zob. SB 1997, str. 13
Źródła: MANNA - 8 SIERPNIA
Ewangelia Łukasza 10:6
Paruzja (C.T. Russell):
„Wróci się do was” — Nasz Pan nie życzyłby sobie, ażebyśmy nadużywali grzeczności przez narzucanie samych siebie lub nauki, którą głosimy ludziom, którzy tego nie oceniają lub nie chcą słuchać. Zobacz w.5 - MANNA
Epifania i Bazylea:
Zobacz w.5 - MANNA
Ewangelia Łukasza 10:7
Paruzja (C.T. Russell):
„Godzien zapłaty” — Takie rzeczy, jakie są niezbędne potrzebne do życia w zamian za udzielone rzeczy duchowe. Instrukcje, jakie nasz Pan dał wtedy, nie odnoszą się one do obecnych czasów.
Ewangelia Łukasza 10:9
Paruzja (C.T. Russell):
„Uzdrawiajcie” — Wyobraża leczenie duchowo chorych, otwieranie duchowego wzroku i słuchu w czasie żniwa wieku ewangelicznego.
Ewangelia Łukasza 10:12
Paruzja (C.T. Russell):
„W on dzień, onemu miastu” — Greckie słowo "ekinos", jak w wyrażeniu: "gdy on duch", "Boży duch". Słowo "ekinos" w Biblii przeważnie stosowane jest do rodzaju męskiego, jak "duch święty", itp.
Ewangelia Łukasza 10:13
Paruzja (C.T. Russell):
„Biada tobie” — "Ten sługa, który by znał wolę pana swego, a nie był gotowym i nie czynił według woli jego, wielce będzie karany", Łuk.12:47.
„W Tyrze i Sydonie” — Miasta znane ze swych jawnych grzechów rozpusty, nieczystości i bezbożności.
„Dawno by pokutowały” — Księża i pastorzy głoszą, iż ci nędzni grzesznicy dawno poszli na wieczne męki.
Ewangelia Łukasza 10:14
Paruzja (C.T. Russell):
„Tyrowi i Sydonowi” — Mimo ich niemoralności, to jednak ich stan serca nie był tak zły, jak mieszkańców Chorazyny i Betsaidy.
„Na sądzie” — W Tysiącleciu. Te słowa wykazują, że tych ludzi sprawy jeszcze nie przyszły na sąd.
„Niżeli wam” — Którzy okazujecie swoją moralność, a zły stan serca, dlatego oni wtedy przyjmą światło i będą błogosławieni przez światło, któreście wy, zacniejsi, odrzucili.
Ewangelia Łukasza 10:15
Paruzja (C.T. Russell):
„Do nieba wywyższone” — Kapernaum było wysoce uprzywilejowane z powodu posiadanego światła. Było wielce wywyższone, bo Chrystus był jego mieszkańcem.
„Aż do piekła” — Do grobu zginie, pójdzie do "hades" - grobu. Dziś trudno stwierdzić, gdzie właściwie to miasto stało i jego miejsce jest przedmiotem dyskusji.
Ewangelia Łukasza 10:16
Paruzja (C.T. Russell):
„Kto was słucha” — Podczas żniwa wieku żydowskiego.
„Gardzi mną” — "Albowiem ktokolwiek by się wstydził za mnie, za tego Syn Człowieczy wstydzić się będzie", Łuk.9:26.
Epifania i Bazylea:
„Kto was słucha mnie słucha, a kto wami gardzi mną gardzi” — odnosi się wyłącznie do nauk członków gwiezdnych. Odnosi się to do rozmyślnego i kłótliwego prowadzenia sporu przeciw prawdziwym naukom. (TP 1950, s. 21)
Ewangelia Łukasza 10:17
Paruzja (C.T. Russell):
„I diabli” — Złe duchy.
Ewangelia Łukasza 10:18
Paruzja (C.T. Russell):
„Tedy im rzekł” — Nie bardzo się tym unoście z powodu wygnania złych duchów. Ja (Jezus) widziałem coś większego nad to.
„Widziałem” — W mym przedludzkim stanie.
„Szatana” — W którego istnienie wielu nie wierzy.
„Jako błyskawicę” — Jako odznaczającego się światłością.
„Z nieba spadającego” — Ze swego stanowiska chwały i jasności.
Epifania i Bazylea:
„błyskawicę” — błyskawica w tym tekście ma znaczenie literalne. (TP 1934, s. 51)
Ewangelia Łukasza 10:19
Epifania i Bazylea:
„Oto wam daję moc” — otrzymali przed-pomazanie. Przez posiadanie przed-pomazania byli poddani probie do życia, chociaż jeszcze nie byli nowymi stworzeniami. (TP 1976, s. 84)
Ewangelia Łukasza 10:20
Epifania i Bazylea:
„Wszakże nie radujcie się z tego, iż się wam duchy poddawają; ale raczej radujcie się, że imiona wasze napisane są w niebiesiech” — nie tylko Jezus był na próbie życia jako nowe stworzenie, podczas tych 3 i 1/2 roku, lecz także tych 12 i tych 70 przez posiadanie przed-pomazania było poddanych próbie do życia, chociaż jeszcze nie byli nowymi stworzeniami, co jest widoczne z przykładu Judasza, jednego z tych 82, idącego na wtóra śmierć bez spłodzenia z ducha. (TP 1976, s. 84)
Ewangelia Łukasza 10:21
Paruzja (C.T. Russell):
„I rzekł” — Odmówił modlitwę wobec współwierzących.
„Żeś te rzeczy zakrył” — W chwalebnym planie, w którym Bóg przygotował szczególną sposobność dla nieszczęśliwego ludu, który kiedyś mieszkał w Tyrze i Sydonie.
„Przed mądrymi” — Według świata. Bóg zakrył swój plan dlatego, aby tylko pewna klasa ludzi go zrozumiała i dozwolił na to, ażeby z głoszeniem Ewangelii szła razem pogarda i szyderstwo dla tych, co ją opowiadają. Rozpoczęło się od mądrych mieszkańców Kapernaum i Betsaidy, a wliczyć należy i mądrych naszych czasów, którzy twierdzą, że ci grzesznicy poszli wprost do piekła na wieczne męki.
„Objawił niemowlątkom” — Którzy nie chełpią się z mądrości światowej (ale radują się z tego, że znają sprawy Pańskie). "Bóg patrzy na serce", 1 Sam.16:7.
Ewangelia Łukasza 10:22
Paruzja (C.T. Russell):
„Tylko Syn” — Którego przedludzka społeczność z Ojcem została jasno wyrażona wtedy, gdy powiedział: "A com słyszał i widział, to świadczę", Jan 3:32.
Ewangelia Łukasza 10:23
Paruzja (C.T. Russell):
„Co wy widzicie” — Jak przy pierwszym przyjściu Chrystusa prawdziwi Izraelczycy i pokorni nie byli w zamieszaniu, lecz przyjęli światłość, tak podobnie rzecz się ma i teraz, podczas wtórej obecności Chrystusa.
Ewangelia Łukasza 10:24
Paruzja (C.T. Russell):
„Ale nie widzieli” — "A gdym ja to słyszał a nie zrozumiałem", Daniel 12:8. "Mówią o mnie: Czy nie mówi On (Jezus) w przypowieściach?", Ezech.20:49.
Ewangelia Łukasza 10:25
Paruzja (C.T. Russell):
„Zakonnik” — Wyuczony w Zakonie Mojżesza, "nauczony w Piśmie".
„Kusząc Go” — Starał się przekonać Jezusa, albo Go wprowadzić w błąd.
Ewangelia Łukasza 10:26
Paruzja (C.T. Russell):
„Będziesz miłował” — "Agape", znaczy najwyższą miłością bezinteresowną. Z powodu, że ludzie nie zachowują tego przykazania, sprowadzą na siebie czas wielkiego ucisku. "Miłość jest wypełnieniem Zakonu".
„Pana Boga twego” — Jehowę, którego masz miłować.
„Z całego serca twego” — Bardziej niżeli najbliższych ze swego otoczenia. Tego rodzaju miłość nie czeka na rozkazy, lecz sama dopytuje się o służbę. Zachowanie przez Jezusa tego przykazania uczyniło Go zdolnym, że zachował cały Zakon Przymierza i stał się Dziedzicem Abrahamowego Przymierza, a jednocześnie odkupił Adama. Tym sposobem Pan Jezus skreślił dziesięć przykazań, które same w sobie są skróceniem całego Zakonu. W przyszłym wieku (po wejściu w życie Nowego Przymierza) zachowanie tego prawa będzie wymagane od wszystkich, którzy zechcą osiągnąć żywot wieczny na jakimkolwiek poziomie.
„Ze wszystkiej duszy” — Miłować wszystkimi uczynkami, słowami, spojrzeniem.
„Ze wszystkiej siły” — Wydając swój czas, zdolności i wpływ w służbie Bożej.
„Ze wszystkiej myśli” — Przez ocenienie i wyrozumienie praw Bożych i umiłowanie Jego przepisów.
„Jako samego siebie” — Nie mówi: "Lepiej niż siebie", przeto ofiara Jezusa, którą za nas uczynił, przechodziła wymaganie prawa.
Ewangelia Łukasza 10:29
Paruzja (C.T. Russell):
„A on (zakonnik, "nauczony w Piśmie")” — Dobrze wiedział, że w obejściu się z Jezusem nie postąpił według miłości bliźniego.
„Kto jest mój bliźni?” — Mnie się zdaje, że taki człowiek, co należy do mego stanu (tak uważał zakonnik).
Ewangelia Łukasza 10:30
Paruzja (C.T. Russell):
„Do Jerycha” — Jedno z miast Judzkich, w których mieszkali kapłani i Lewici. W owym czasie liczyło około 12 000 mieszkańców.
„Między zbójców” — Nawet do dziś droga do Jerycha nawiedzana jest przez bandytów.
Epifania i Bazylea:
„Człowiek niektóry” — podróżny przedstawia rodzaj ludzki. (TP 1999)
„wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy odeszli” — przedstawia ludzkość, która ponosząc krzywdę wpadła w szpony grzechu, błędu, śmierci i grobu. (TP 1999)
Ewangelia Łukasza 10:31
Paruzja (C.T. Russell):
„Kapłan niektóry” — Wybrany, lub naznaczony do sprawowania najwyższej służby w Izraelu.
Epifania i Bazylea:
„kapłan” — przedstawia judaizm. (TP 1999)
„pominął” — przedstawia, że judaizm pozostawił rodzaj ludzki pod przekleństwem, nie udoskonalony. (TP 1999, s. 22)
Ewangelia Łukasza 10:32
Paruzja (C.T. Russell):
„Także i Lewita” — Naznaczony jako nauczyciel ludu, którego miał prowadzić słowem i przykładem.
Epifania i Bazylea:
„Lewita” — wyobraża kościelnictwo. (TP 1999, s. 22)
„pominął” — przedstawia, że kościelnictwo pozostawiło rodzaj ludzki pod przekleństwem, nie udoskonalony. (TP 1999, s. 22)
Ewangelia Łukasza 10:33
Paruzja (C.T. Russell):
„Ale Samarytanin” — Samarytanie byli narodem mieszanym i z tego powodu znienawidzeni przez Żydów.
Epifania i Bazylea:
„Samarytanin” — wyobraża Jezusa Głowę i Ciało, i w mniejszym stopniu, poświęcających się obecnie. (TP 1999, s. 22)
Ewangelia Łukasza 10:34
Epifania i Bazylea:
„a nalawszy oliwy i wina” — wyobraża służbę Chrystusa, gdy w ciele jako sól ziemi, w pewnym stopniu pomagał upadłej ludzkości przy pomocy Prawdy i jej ducha. (TP 1999)
„i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody” — przedstawia Chrystusa wraz z Jego 1000-letnimi pomocnikami, przyprowadzającymi rodzaj ludzki do warunków 1000-lecia. (TP 1999, s. 22)
Ewangelia Łukasza 10:35
Epifania i Bazylea:
„wyjął dwa grosze i dał gospodarzowi” — przedstawia zastosowanie zasługi okupu względem Boskiej sprawiedliwości za wyzwolenie ludzkości i opiekę nad nią w 1000-leciu. (TP 1999)
„gdy się wrócę oddam ci” — przedstawia zapewnienie Chrystusa, wobec Boskiej sprawiedliwości, dania zapłaty, przez zastosowanie naprawiającego karania, aby uczynić zadość dalszym żądaniom, które mogłaby mieć Sprawiedliwość za ludzką samowolę podczas 1000-lecia. (TP 1999, s. 22)
Ewangelia Łukasza 10:37
Paruzja (C.T. Russell):
„I ty czyń także” — Jak czynił Samarytanin i okazuj ducha miłości względem każdego człowieka, przyjaciela lub nieprzyjaciela.
Ewangelia Łukasza 10:42
Paruzja (C.T. Russell):
„Dobrą cząstkę” — Nie mamy rozumieć, ażeby Maria ustawicznie siedziała u nóg Jezusowych słuchając Jego mowy, lecz wykorzystywała te chwile, gdy nadarzyła się tego sposobność. Takie usposobienie powinno być u ludu Bożego odnośnie słuchania Jego Słowa.
Literatura o rozdziale Ewangelia Łukasza 10
Pozycje biblioteki, które przywołują wersety tego rozdziału — po kilka z każdego zbioru. Pełną listę dla pojedynczego wersetu pokazuje czytnik po kliknięciu w werset.
- Przedstawianie poselstwa o Królestwie — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, ww. 5, 9
- Studium biblijne: „Miłujesz mię więcej, niżeli ci?” — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 27
- Studium biblijne: Nowe życie w Chrystusie — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 18
- „Kto jest moim bliźnim?” — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 29
- Skarby gromadzone w niebie — Reprinty „Zion’s Watch Tower”, w. 19
- Sztandar Biblijny nr 108 (1997) — ww. 5, 6, 7, 9
- Sztandar Biblijny nr 329 (2026) — ww. 17, 21, 23, 25, 30, 33
- Sztandar Biblijny nr 132 (1999) — ww. 25, 27
- Sztandar Biblijny nr 160 (2001) — ww. 1, 17, 19
- Sztandar Biblijny nr 285 (2018) — ww. 17, 19, 20
- 23 maja — Niebiańska Manna, ww. 1, 2
- 8 sierpnia — Niebiańska Manna, ww. 5, 6
- 4 października — Niebiańska Manna, ww. 1, 2
- 7 lutego — Niebiańska Manna, w. 25
- 26 lutego — Niebiańska Manna, w. 21
- JAK CZYTASZ? — Wiersze Brzasku, w. 16
Wszystkie rozdziały: Ewangelia Łukasza
- Łuk. 1
- Łuk. 2
- Łuk. 3
- Łuk. 4
- Łuk. 5
- Łuk. 6
- Łuk. 7
- Łuk. 8
- Łuk. 9
- Łuk. 10
- Łuk. 11
- Łuk. 12
- Łuk. 13
- Łuk. 14
- Łuk. 15
- Łuk. 16
- Łuk. 17
- Łuk. 18
- Łuk. 19
- Łuk. 20
- Łuk. 21
- Łuk. 22
- Łuk. 23
- Łuk. 24
Biblia Gdańska (1632) — Tekst w domenie publicznej.