---
tytul: "Rozdział I — BIBLIA W OGÓLNYCH ZARYSACH — Tom 12 — Biblia | Literatura Biblijna"
opis: "Rozdział I — BIBLIA W OGÓLNYCH ZARYSACH — Ogólne fakty dotyczące Biblii - Ogólne uwagi o jej walorach literackich - Ogólne uwagi na temat kanonu Starego…"
adres: https://literaturabiblijna.pl/biblioteka/tomy-epifaniczne/e12-7
jezyk: pl
---

> [Strona główna](https://literaturabiblijna.pl/) › [Biblioteka](https://literaturabiblijna.pl/biblioteka) › [Tomy Epifaniczne](https://literaturabiblijna.pl/biblioteka/tomy-epifaniczne)

# Rozdział I — BIBLIA W OGÓLNYCH ZARYSACH

Epifaniczne Wykłady Pisma Świętego, Paul S. L. Johnson · 1949 · strona 7 · pozycja E12-7

## ROZDZIAŁ I

## BIBLIA W OGÓLNYCH ZARYSACH

Ogólne fakty dotyczące Biblii - Ogólne uwagi o jej walorach literackich - Ogólne uwagi na temat kanonu Starego Testamentu - Ogólne uwagi na temat kanonu Nowego Testamentu

Słowo Biblia pochodzi od greckiej, zdrobniałej formy rzeczownika rodzaju nijakiego w liczbie mnogiej: biblia \[dosłownie: książeczki\], między innymi używanego w grece na określenie ksiąg Starego i Nowego Testamentu oraz innych pism. Chryzostom, jeden z czterech greckich ojców kościoła, zmarły w 407 roku, wydaje się być pierwszym, który użył tego terminu jako nazwy dla Pisma Świętego. Słowo biblia pochodzi od greckiego słowa biblos, które najpierw oznaczało łyko papirusu, a potem zaczęło oznaczać książkę. Septuaginta używa wyrażenia ta biblia \[księgi, książki\], tłumacząc odpowiednie wyrażenie hebrajskiego tekstu Dan. 9:2, zastosowane w odniesieniu do tych pism Starego Testamentu, jakie były już wtedy spisane. Częściowa aluzja do tej nazwy występuje w Prologu do (apokryficznej) księgi Jezusa, syna Syracha \[Kaznodziei\], około 200 r.p.n.e., gdzie trzecia część podziału hebrajskiego Starego Testamentu nazwana jest "pozostałymi księgami". W innej księdze apokryficznej (1 Mach. 12:9) cały Stary Testament nazwany jest "świętymi księgami". Chrześcijańscy pisarze (2 Klemensa 14:2) wcześnie przyjęli tę nazwę dla Starego Testamentu, a od czasów Chryzostoma zaczęła ona obejmować obydwa Testamenty. Kościół zachodni przyjął to greckie słowo jako nazwę obydwu Testamentów, które aż do XIII wieku były zwane Biblią, "księgami". W XIII wieku to greckie słowo rodzaju nijakiego i w liczbie mnogiej - Biblia - z powodu gramatycznego błędu zaczęło być stosowane w łacinie jako rzeczownik rodzaju żeńskiego w liczbie pojedynczej: w ten sposób "Księgi" zostały nazwane "Księgą". Termin ten, naszym zdaniem bardzo trafny, znalazł zastosowanie w ówczesnych językach Europy, między innymi w angielskim, i stąd mamy naszą nazwę Biblia, a nie Biblie. W języku angielskim po raz pierwszy pojawiła się ona w czasach Wyclifa, który zmarł 31 grudnia 1384 roku. Widzimy więc, że nazwa ta częściowo ma pochodzenie biblijne, a częściowo pozabiblijne.

Biorąc pierwsze litery hebrajskich nazw trzech części hebrajskiego Starego Testamentu: Tora (Zakon), Nebiim (Prorocy) oraz Ketubim (Pisma), Żydzi stworzyli nic nie znaczące słowo Tanach jako nazwę Starego Testamentu. Z oczywistych względów Nowy Testament nie nadaje sobie żadnej nazwy. Św. Piotr wyraźnie wskazuje, że listy św. Pawła były równie miarodajne co pisma Starego Testamentu (2 Piotra 3:16). Najbardziej powszechną nazwą, jaką Nowy Testament - zarówno w słowach Jezusa, jak i Apostołów - nadaje księgom Starego Testamentu jest "Pismo" oraz "Pisma", czasami z dodatkiem słowa "Święte". Oto ich kompletna lista: Mat. 21:42; 22:29; 26:54,56; Mar. 12:10,24; 14:49; 15:28; Łuk. 4:21; 24:27,32,45; Jana 2:22; 5:39; 7:38,42; 10:35; 13:18; 17:12; 19:24,28,36,37; 20:9; Dz. 1:16; 8:32,35; 17:2,11; 18:24,28; Rzym. 1:2; 4:3; 9:17; 10:11; 11:2; 15:4; 16:26; 1 Kor. 15:3,4; Gal. 3:8,22; 4:30; 1 Tym. 5:18; 2 Tym. 3:15,16; Jak. 2:8,23; 4:5; 1 Piotra 2:6; 2 Piotra 1:20; 3:16. Łukasz (Łuk. 24:44) odwołuje się do trzyczęściowego podziału hebrajskiego Starego Testamentu, używając wyrażenia "w zakonie Mojżeszowym i w prorokach i w psalmach" (pierwsza księga trzeciej części, psalmy, reprezentuje tutaj wszystkie księgi tej części). Jezus jednak częściej skraca to wyrażenie do "zakonu i proroków" (Mat. 5:17; 7:12; 11:13; 22:40; Łuk. 16:16,29,31; 24:27; Jana 1:45).

Pozostałe miejsca Nowego Testamentu używające tego wyrażenia to: Dz. 13:15; 24:14; 26:22; Rzym. 3:21. W niektórych wersetach słowo "Zakon" używane jest w odniesieniu do całego Starego Testamentu, a to dlatego, że księgi Mojżesza, jako najważniejsze, użyczają swej nazwy całości - najważniejsza część reprezentuje całość (Łuk. 5:17; Jana 7:49; 10:34; 12:34; 15:25; Dz. 5:34; 6:13; 22:12; 23:29; 1 Kor. 14:21; Gal. 4:21). Nowy Testament używa słowa "wyrocznie" na oznaczenie Starego Testamentu, jak dowodzą tego następujące wersety: Dz. 7:38; Rzym. 3:2; Żyd. 5:12; 1 Piotra 4:11 (polski czytelnik powinien pamiętać, że wszystkie uwagi autora na temat występowania poszczególnych słów dotyczą przekładów angielskich - przypis tł.). Są też inne biblijne wyrażenia odnoszące się do Starego Testamentu. Jest on zwany: księgą (Ps. 40:8; Żyd. 10:7), zakonem Pańskim (Ps. 1:2; tutaj uwzględniony jest także Nowy Testament), księgą Pańską (Iz. 34:16), zakonem i świadectwem, co także obejmuje Nowy Testament (Iz. 8:20) oraz pismem prawdy (Dan. 10:21). Następujące wyrażenia bardziej mówią o zawartości całej Biblii niż o Biblii jako takiej: dobre słowo Boże (Żyd. 6:5), miecz ducha (Efez. 6:17), słowo (Jak. 1:21-23; 1 Piotra 2:2), słowo Boże (Łuk. 11:28; Żyd. 4:12), słowo Chrystusowe (Kol. 3:16), słowo żywota (Filip. 2:16) oraz słowo prawdy (2 Tym. 2:15; Jak. 1:18). Z punktu widzenia pojemnika rozumianego jako rzecz, która się w nim znajduje, właściwie możemy stosować te nazwy do Biblii jako takiej. Czyniąc to, powinniśmy pamiętać, że dzieje się to przez zastosowanie metonimii (pojemnik jako rzecz w nim zawarta) i że nie są to bezpośrednie nazwy z Pisma Świętego nadane Biblii.

W języku angielskim utarło się nazywać dwie części Biblii Starym Testamentem i Nowym Testamentem, przy czym słowo testament zwykle oznacza w angielskim spisaną czyjąś wolę. Jednak nie w takim znaczeniu myśli się obecnie o tych dwóch nazwach obydwu części Biblii. Biblia nigdzie nie nazywa ich Starym i Nowym Testamentem. W określeniach tych słowo testament oznacza przymierze. Biorąc pod uwagę to znaczenie, wszyscy znający temat dostrzegają wprowadzający w błąd charakter tych nazw. Objawienie Boga sprzed Wieku Ewangelii, zawierające Przymierze Mojżeszowe, które św. Paweł (2 Kor. 3:14,15) słusznie nazywa Starym Przymierzem (tutaj i w w. 6 błędnie przetłumaczonym jako testament) zawiera jednak wiele treści (ponad ¾ ), które nie są częścią Przymierza Mojżeszowego, Starego. Tak też podaje nam św. Piotr: że bardzo wiele z tych rzeczy dotyczy Chrystusa i Kościoła, tj. należy do Przymierza Sary (1 Piotra 1:10-12), czego częściowo dowiodła nasza analiza. Ponadto, objawienie Boga na Wiek Ewangelii niemal w całości dotyczy Przymierza Sary i ma bardzo niewiele do powiedzenia o Nowym Przymierzu, które ma obowiązywać w Tysiącleciu i po Tysiącleciu, a nie obowiązuje teraz. Nazwa ta - Nowy Testament, Nowe Przymierze - nadana objawieniu Boga na Wiek Ewangelii jest bardziej niż cokolwiek innego odpowiedzialna za powszechny błąd, że Nowe Przymierze działa od Kalwarii i Pięćdziesiątnicy. Stanowi ona bowiem bardzo skuteczną zasłonę dla prawdy, że obecnie działa Przymierze Sary. Powyższe rozważania dowodzą, że nazwy Stary Testament i Nowy Testament, a szczególnie ta druga, są mylące. Są one jednak tak głęboko zakorzenione w języku ogółu, że bezcelowe byłoby podejmowanie działań w celu zmiany nazw tych dwóch części Biblii. Błąd ten jest nieco łagodzony przez fakt, że większość ludzi nie kojarzy znaczenia słowa przymierze ze znaczeniem słowa testament, a w związku z tym używają oni tych nazw nie w znaczeniu dwóch przymierzy, lecz w znaczeniu dwóch części Biblii, bez szczególnego łączenia z nimi pojęcia przymierza. Przekłady A.R.V. \[American Revised Version\] i R.V. \[Revised Version\] zrezygnowały ze słowa Testament i do nazw tych dwóch części Biblii wprowadziły słowo Przymierze, co - jak potwierdzają powyższe uwagi - okazuje się niefortunną zmianą,.

I tak dochodzimy do rozważenia podziałów Biblii. Dwa Testamenty to oczywiście jej główny podział. Każdy z nich jest jednak dzielony dalej.

W Biblii angielskiej Stary Testament jest zwykle dzielony na cztery części: księgi (1) prawne, (2) historyczne, (3) nabożno-dydaktyczne oraz (4) prorocze. Angielski Nowy Testament zwykle dzielony jest na trzy części: księgi (1) historyczne, (2) dydaktyczne i (3) księga prorocza. Podziały te nie są zbyt trafne, ponieważ w księgach prawnych jest na przykład wiele historii: 1 księga Mojżeszowa jest całkowicie historyczna, 2 i 4 Mojżeszowa są głównie historyczne, natomiast 3 i 5 Mojżeszowa są takimi w mniejszym stopniu. Dydaktyka w pewnej mierze występuje w księdze Sędziów (Pieśń Debory) oraz w 1 i 2 księdze Samuela, części historyczne pojawiają się u Ijoba, Izajasza, Jeremiasza i Daniela. Wiele dydaktyki znajduje się także w Ewangeliach i w Dziejach Apostolskich, a nieco wątków autobiograficznych i osobistych w niektórych listach, np. 2 do Koryntian, Galacjan, Filipian, Filemona, 2 Piotra, 2 i 3 Jana. Jednak sam Pan podał nam podział Starego Testamentu pod postacią trzech hebrajskich nazw, jakie już przytoczyliśmy: (1) Tora, (2) Nebiim i (3) Ketubim. Pod nazwą Tora (Zakon w szerszym tego słowa znaczeniu) rozumiemy pięć ksiąg Mojżesza: Pięcioksiąg. Pod Nebiim (Prorokami) rozumiemy księgi napisane przez ludzi należących do grona, profesji proroków. Pod Ketubim rozumiemy księgi napisane przez ludzi nie należących do grona proroków. Bóg nie podał nam sposobu dzielenia ksiąg Nowego Testamentu przy użyciu nazw. Oto sposób ich dzielenia, nie uwzględniający jednak ich tematów: (1) Ewangelie, (2) Dzieje Apostolskie, (3) Listy oraz (4) Objawienie.

Kolejność, w jakiej następuje wiele ksiąg obydwu Testamentów w językach oryginału i angielskim, jest różna. W przypadku Starego Testamentu Pan na szczęście podał nam tę kolejność. Jest ona taka sama w oryginale i języku angielskim (także w polskim - przypis tł.) od 1 Mojżeszowej aż do 2 Królewskiej włącznie. Od tego miejsca kolejność się zmienia. W języku angielskim księgi Starego Testamentu począwszy od 2 księgi Królewskiej obejmują 1 i 2 księgę Kronik, Ezdrasza, Nehemiasza, Estery, Ijoba, Psalmów, Przypowieści, Kaznodziei, Pieśni, Izajasza, Jeremiasza, Trenów, Ezechiela, Daniela i 12 mniejszych proroków, natomiast w oryginale hebrajskim po 2 księdze Królewskiej następują Izajasz, Jeremiasz, Treny, Ezechiel i 12 mniejszych proroków. Począwszy od Jozuego a skończywszy na Malachiaszu, wszystkie one stanowią Nebiim (Proroków). Natomiast Ketubim składa się z następujących ksiąg: Psalmów, Przypowieści, Ijoba, Pieśni, Kaznodziei, Estery, Daniela, Ezdrasza, Nehemiasza oraz 1 i 2 Kronik - taka jest kolejność w hebrajskim oryginale. Jeśli chodzi o Nowy Testament, kolejność pierwszych pięciu ksiąg jest taka sama w grece, jak i języku angielskim (oraz w polskim - przypis tł.). Potem kolejność się zmienia: w przeciwieństwie do kolejności angielskiej, w której listy Pawła następują bezpośrednio po Dziejach Apostolskich, tam zaraz po Dziejach Apostolskich mamy tak zwane listy ogólne, a mianowicie: Jakuba, 1 i 2 Piotra, 1,2 i 3 Jana oraz Judy. A dalej do Rzymian, 1 i 2 do Koryntian, Galacjan, Efezjan, Filipian, Kolosan oraz 1 i 2 do Tesaloniczan. Później ponownie występuje zmiana kolejności ksiąg. W angielskim jest następująca: 1 i 2 do Tymoteusza, Tytusa, Filemona i Żydów, natomiast w grece: do Żydów, 1 i 2 do Tymoteusza, Tytusa i Filemona. Wszyscy natomiast zgodnie umieszczają Objawienie na końcu. Należy dodać, że nie wszystkie greckie manuskrypty w każdym szczególe przestrzegają podanej wyżej kolejności ksiąg Nowego Testamentu; czynią to te lepsze i starsze z nich.

Chociaż nie mamy zaplanowanej przez Boga kolejności ksiąg Nowego Testamentu, mamy zaplanowaną przez Boga kolejność ksiąg Starego Testamentu. Podaliśmy ją w poprzednim akapicie, jako trzy części: Tora, Nebiim i Ketubim. Druga część, Nebiim, dzieli się na dwie kolejne: (1) Wcześniejsi Prorocy (księgi Jozuego, Sędziów, Ruty, 1 i 2 Samuela oraz 1 i 2 Królewska); oraz (2) Późniejsi Prorocy (księgi Izajasza, Jeremiasza, Trenów, Ezechiela i 12 mniejszych proroków). Szczególnie godna podkreślenia jest nieobecność księgi Daniela w drugiej części, Prorokach Starego Testamentu, a znajdujemy ją wśród Ketubim, Pism. Fakt ten budzi pytanie: Dlaczego Psalmy, napisane głównie przez Dawida, oraz księga Daniela, napisana przez Daniela, w Nowym Testamencie obydwie zwane Prorokami (Dz. 2:30; Mat. 24:15), nie są umieszczone wśród ksiąg zwanych Prorokami, lecz wśród Pism? Odpowiedź na to pytanie pozwoli nam zrozumieć, że dając nam podział Starego Testamentu na trzy części (jako Tora, Nebiim i Ketubim), Bóg stosował zasadę rozdzielenia. Księgi te były przypisywane przez Boga do odpowiednich części na podstawie urzędowego stosunku ich pisarzy wobec Boga: Jako zakonodawca, Mojżesz miał przed Bogiem pod każdym względem niezwykły urząd, tak więc napisane przez niego księgi (1 Moj., 2 Moj., 3 Moj., 4 Moj. i 5 Moj.) są odrębne od całości, jako coś wyjątkowego - Tora. Pisarze ksiąg składających się na drugą część hebrajskich pism z urzędu byli prorokami, tzn. należeli do klasy proroków, a więc ich księgi zostały zgrupowane jako odrębne i inne od wszystkich pozostałych. Na przykład Samuel, który napisał księgi Jozuego, Sędziów i Ruty (Dz. 3:24), z urzędu był prorokiem, a nie królem, rolnikiem czy pasterzem. To samo dotyczy wszystkich pozostałych pisarzy drugiej części hebrajskich pism, przy czym Jeremiasz i Ezechiel (kapłani) oraz Amos (pasterz) nie są wyjątkami od tej reguły, ponieważ Bóg bezpośrednio mówi, że powołał ich na urząd proroka (Jer. 1:1-10; Ezech. 1:3; 2:3; 3:4-17; Am. 1:1; 7:14). Pisarze Ketubim to: dla Psalmów - głównie Dawid, z urzędu król, nie prorok; dla księgi Przypowieści, Kaznodziei i Pieśni - Salomon, z urzędu król; dla Ijoba - prawdopodobnie Salomon, ponieważ Bóg umieścił tę księgę zaraz po Przypowieściach, a tuż przed Pieśniami i Kaznodzieją; dla księgi Daniela - Daniel, z urzędu mąż stanu; dla księgi Estery, Ezdrasza oraz 1 i 2 Kronik - Ezdrasz, kapłan; a dla księgi Nehemiasza - Nehemiasz, z urzędu zarządca. Tak więc żaden z pisarzy Ketubim nie należał do klasy proroków i dlatego ich pisma stanowią część Starego Testamentu różną i odmienną od Tory i Nebiim.

## Dalszy ciąg po zalogowaniu

To jest początek pozycji „Rozdział I — BIBLIA W OGÓLNYCH ZARYSACH”. Cała liczy 28 050 słów i otwiera się po zalogowaniu. Konto jest bezpłatne.

- [Załóż bezpłatne konto](https://literaturabiblijna.pl/register)
- [Zaloguj się](https://literaturabiblijna.pl/login)

*Copyright © 1938–1956 by Paul S. L. Johnson (Laymen’s Home Missionary Movement). Wydanie polskie: Copyright © 2001 Świecki Ruch Misyjny „Epifania”, Nowy Dwór Mazowiecki.*
