Rozdział III — ELEMENTY SKŁADOWE I WYŻSZE PIERWSZORZĘDNE ŁASKI CHARAKTERU BOGA

Epifaniczne Wykłady Pisma Świętego, Paul S. L. Johnson · 1938 · strona 67 · pozycja E1-67

ROZDZIAŁ III

ELEMENTY SKŁADOWE I WYŻSZE PIERWSZORZĘDNE ŁASKI CHARAKTERU BOGA

SPRAWIEDLIWA POSTAWA WOBEC ZŁA - ŚWIĘTE UCZUCIA - ŁASKI – SIŁA – DOMINACJA WYŻSZYCH PIERWSZORZĘDNYCH ŁASK – RÓWNOWAGA – KRYSTALIZACJA – TRZY RZĘDY ŁASK – WYŻSZE PIERWSZORZĘDNE ŁASKI – MĄDROŚĆ – SPRAWIEDLIWOŚĆ – MIŁOŚĆ BEZINTERESOWNA – MIŁOŚĆ – MOC – FUNKCJA WYŻSZYCH PIERWSZORZĘDNYCH ŁASK BOGA

W poprzednim rozdziale rozważyliśmy przymioty Boskiej istoty. Stosownym byłoby, abyśmy na wstępie analizy Boskiego charakteru przestudiowali jego elementy składowe, tj. ogólne formy, w jakich Jego charakter istnieje i działa, ogólne elementy, z których się składa. Jest ich siedem: (1) sprawiedliwa postawa wobec zła; (2) święte uczucia; (3) łaski; (4) siła w każdym składniku charakteru; (5) dominacja odpowiednio połączonych wyższych pierwszorzędnych łask nad niższymi pierwszorzędnymi uczuciami i łaskami oraz łaskami drugorzędnymi i trzeciorzędnymi; (6) równowaga charakteru oraz (7) krystalizacja charakteru. Nie jest naszym celem podawanie w niniejszym rozważaniu szczegółów na ten temat; zamierzamy raczej podać jedynie ogólniki, a szczegóły pozostawić na później. Pierwszym elementem charakteru Boga wyżej zasugerowanym jest zachowanie sprawiedliwej postawy wobec zła. Sprawiedliwa postawa wobec zła przede wszystkim czuje odrazę do zła, nienawidzi go jako obrzydliwości. Bóg czyni to, ponieważ jest sprawiedliwy, a zło jest złem – złem samym w sobie i złem w skutkach. Jest złem samym w sobie, ponieważ sprzeciwia się Boskiemu prawu opartemu na Jego sprawiedliwości, z którą prawo to pozostaje w harmonii i z której wypływa, a także dlatego, że wyrządza szkodę w moralnym porządku rzeczy. Niszczy ono z pewnością relację społeczności między Bogiem a grzeszącymi, moralnie wolnymi jednostkami, jak również czyni to samo z wzajemnymi relacjami tych stworzeń i przynosi im szkodę. Tak więc sprawiedliwa postawa wobec zła u sprawiedliwej istoty musi być postawą odrazy. Zatem Bóg jako sprawiedliwa istota z natury rzeczy musi czuć odrazę do zła. Biblia daje nam tego liczne dowody: „Wszystkie drogi jego są sprawiedliwe. Boć jest Bóg prawdziwy, a nie ma w nim nieprawości, sprawiedliwy i prawy jest” (5 Moj.32:4). „Uprzejmy jest Pan, a nie ma w nim żadnej nieprawości” (Ps.92:15). „Jaką nieprawość znaleźli ojcowie wasi przy mnie, iż się oddalili ode mnie?” (Jer.2:5). „Czyste są oczy twoje, tak że na złe patrzeć i bezprawia widzieć nie mogą” (Habak1:13). Następujące teksty dodatkowo dowodzą, że Bóg czuje odrazę do zła: 1 Moj.6:6; 5 Moj.25:16; Ps.5:5-7; Przyp.6:16-19; 21:27; Jer.44:4,22; Zach.8:17; Łuk.16:13; Obj.2:6,15. A zatem pierwszą cechą Jego sprawiedliwej postawy wobec zła jest odraza, którą uznajemy za właściwą.

Z powodu takiej odrazy Bóg unika zła. Nie praktykuje go, gdyż jest ono przeciwne Jego charakterowi w jego świętości i sprawiedliwości. Ponieważ jest doskonały w charakterze, naturalnie musi czuć do niego odrazę, a w rezultacie nie praktykuje ani nie może praktykować zła. Pismo Święte wyraża się jasno o tym zarysie Jego postawy wobec zła. Przytoczymy kilka stosownych wersetów: „Niech będzie daleka niepobożność od Boga i nieprawość od Wszechmocnego. A zgoła Bóg przewrotnie nie czyni, a Wszechmocny nie podwraca sądu” (Ijob 34:10,12). „Kto mu rzecze: Uczyniłeś nieprawość?” (Ijob 36:23). „Aby kto wywrócił człowieka w sprawie jego, Pan się w tym nie kocha (...) Z ust Najwyższego nie pochodzi złe” (Treny 3:36,38). „Izali Sędzia wszystkiej ziemi nie uczyni sprawiedliwości?” (1 Moj.18:25). „Nie ma u Pana Boga naszego, nieprawości” (2 Kron.19:7). „Jest niesprawiedliwość u Boga? Nie daj tego Boże” (Rzym.9:14). „Względu na osoby u niego nie ma” (Efez.6:9).

„Albowiem nie jest Bóg niesprawiedliwy, aby zapomniał pracy waszej i pracowitej miłości” (Żyd.6:10). Widzimy więc, iż Biblia naucza, że Bóg unika zła w ramach sprawiedliwej postawy wobec grzechu. Z powodu tej samej postawy wobec grzechu sprzeciwia się mu. Sprzeciwia się mu podając nauki przeciwne złu, ostrzegając przed nim, karząc tych, którzy się nim bawią, wprowadzając zarządzenia i ruchy wymierzone w zło. W Biblii znajdziemy wiele nauk i przykładów tego zarysu Jego sprawiedliwych działań wobec zła. Uczenie i ostrzeganie Kaina, faraona, Izraela, Baalama, Saula, Dawida itp. to ilustracje pewnych form Jego opozycji wobec grzechu. Karanie ich i innych to ilustracje jeszcze innej formy sprzeciwiania się złu. Zarządzenia, jakie podał On cielesnemu i duchowemu Izraelowi przeciwko niemu w jego różnych formach, stanowią kolejny sposób, w jaki wykazał On opozycję wobec zła. Ponadto, doświadczenia rodzaju ludzkiego pod przekleństwem, Dzień Pomsty oraz wtóra śmierć to jedynie kilka kolejnych ilustracji Jego sprzeciwu wobec zła. Potwierdzają to następujące cytaty: 1 Moj.3:7-24; 4:9-14; 6:5-7; 1 Król.13:33,34; Ps.94:23; Iz.50:11; Jer 5:25; 21:14; Ezech.11:21; Rzym.5:12-21; Gal.6:7. Widzimy więc, że Bóg sprzeciwia się złu. A zatem w nienawidzeniu, unikaniu i opozycji wobec zła Bóg wskazuje, że jednym z elementów składowych Jego charakteru jest sprawiedliwa postawa wobec zła.

Drugi element Boskiego charakteru to święte uczucia. Oznacza to, że uczucia Boga są święte w swej istocie, obiektach, których dotyczą oraz w sposobie, w jaki się wyrażają. Uczucia te są częściowo intelektualne, częściowo artystyczne, częściowo religijne, częściowo samolubne (samolubne niegrzesznie), a częściowo społeczne. Jego uczucia intelektualne to zamiłowanie do poznawania, zapamiętywania i rozmyślania. Ta forma Jego miłości jest święta, przejawia się w święty sposób i wobec świętych obiektów. Jego uczucia artystyczne to zamiłowanie do piękna, wzniosłości, elokwencji, humoru, wdzięku i kreatywności. Miłość ta jest święta sama w sobie: przejawia się w święty sposób i dotyczy tego, co w tych rzeczach święte. Jego religijne uczucia to zamiłowanie do wierzenia i polegania na rzeczach wiary, do spodziewania się rzeczy wynikających z nadziei, do stałości i wytrwałości woli, czci dla dobrych zasad, sprawiedliwej miłości wobec Swych stworzeń i bezinteresownej czci dla dobrych zasad i dla Swych stworzeń. Swej miłości religijnej, miłości bezinteresownej używa On w święty sposób – jest ona kierowana do świętych obiektów. Jeśli pewne istoty, jak upadli aniołowie i ludzie, nie są święte, używa tej miłości dla uczynienia ich świętymi.

Także samolubne uczucia Boga są święte. Samolubne uczucia mogą być święte lub bezbożne, w zależności od jakości, sposobu ich używania oraz rzeczy, których dotyczą. U Boga wszystkie Jego samolubne uczucia są święte, ponieważ ich właściwości są święte: działają one w święty sposób i kierują się do świętych rzeczy. I tak: posiada On zamiłowanie do właściwej samooceny, oceny innych, wygody, bezpieczeństwa, życia, samoobrony, skrytości, zdobywania i zachowywania, atakowania i (duchowego) jedzenia i picia. Społeczne uczucia Boga są święte i wymagają kilku wyjaśnień: Bóg np. miłuje swe żony. Należy jednak wyjaśnić, że Bóg nie miał, nie ma i nie będzie miał żon w rozumieniu człowieka. Ale miał On, ma teraz i będzie miał żony symboliczne. Iz.54:1-17 porównany z Gal.4:27 dowodzi, że Przymierze Sary, tj. potwierdzone przysięgą obietnice dla Chrystusa Głowy i Ciała oraz słudzy stosujący je wobec wiernych nowych stworzeń są (symboliczną) żoną Boga. Gal.4:21-31 dowodzi, że także Przymierze Agary, tj. obietnice Zakonu dla Izraela oraz słudzy stosujący je wobec Izraela podobnie byli symboliczną żoną Boga. To samo będzie dotyczyć Nowego Przymierza, którego typem jest Ketura, trzecia żona Abrahama, jak możemy to wywnioskować z równoległości Sary i Agary oraz aluzji do potomków Ketury obrazujących tych, którzy narodzą się jako dzieci pod Nowym Przymierzem Tysiąclecia (Iz.60:6). Stwierdzamy zatem, że Bóg posiada zamiłowanie do żony, dzieci, przyjaciół, domu (Swego raju – Obj.2:7) oraz kraju (wszechświata). Miłość ta jest święta, ponieważ świętość jest jej cechą – używana jest w święty sposób i dotyczy świętych obiektów. Tak więc Boskie uczucia to drugi element składowy Jego charakteru.

Trzecim elementem charakteru Boga są Jego łaski. Jako główne przymioty Boskiego charakteru zwykle wymieniamy mądrość, moc, sprawiedliwość i miłość. Św. Piotr w swym słynnym dodawaniu pokazuje nam jednak (2 Ptr.1:5-7), że można je rozbić na części: mądrość jest połączeniem wiary, nadziei (greckie arete – cnota, dzielność, męstwo, a esencją męstwa jest nadzieja) i umiejętności. Moc (siła woli w odróżnieniu od wszechmocy, która jest przymiotem istoty, nie charakteru) to połączenie samokontroli i cierpliwości. Sprawiedliwość stanowi połączenie pobożności (miłości obowiązkowej do Boga; w przypadku Boga dotyczy ona dobrych zasad, nie osób, gdyż oznaczałoby to, że Bóg ma kogoś wyższego od siebie – co jest niemożliwe) i miłości braterskiej (miłości obowiązkowej do bliźniego). Św. Piotr nie analizuje miłości, wymienia ją po prostu jako miłość (różnie w różnych przekładach – łaska, miłość, prawdziwa miłość). Tych siedem łask nazywamy wyższymi pierwszorzędnymi, ponieważ są to łaski, które działając przez uczucia religijne jako ich cechy i właściwości, są głównymi i dominującymi łaskami. Łaski te są u Boga święte, działają w święty sposób i kierują się tylko do świętych obiektów. Jednak poza wyższymi pierwszorzędnymi łaskami jako trzeci element Swego charakteru Bóg posiada także łaski niższe pierwszorzędne, drugorzędne i trzeciorzędne.

Niższe pierwszorzędne łaski Boga to zalety działające przez Jego uczucia samolubne i społeczne jako ich cechy i właściwości. I tak: Boskie zaufanie do Siebie, zadowolenie z Siebie i szacunek do Siebie to łaski działające przez Jego samoocenę jako jej cechy i właściwości. Aprobatywność Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do szacunku innych jako jego cecha i właściwość. Pokój Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do odpoczynku, wygody jako jego cecha i właściwość. Wojowniczość Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do samoobrony jako jej cecha i właściwość. Samozachowawczość Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do życia jako jego cecha i właściwość. Ostrożność Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do bezpieczeństwa jako jego cecha i właściwość. Taktowność Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do skrytości jako jego cecha i właściwość. Agresywność i wykonawczość Boga to cechy działające przez Jego zamiłowanie do atakowania rzeczy szkodliwych, przeciwnych i trudnych jako jego cechy i właściwości. Przedsiębiorczość i przezorność Boga to zalety działające przez Jego zamiłowanie do zdobywania i zachowywania jako jego cechy i właściwości. Apetyt Boga (zamiłowanie do Prawdy i jej Ducha) to zaleta działająca przez Jego zamiłowanie do (duchowych) pokarmów i napojów jako jego cecha i właściwość. Małżeńskość Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do (symbolicznych) żon jako jego cecha i właściwość. Rodzicielskość Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do Jego dzieci jako jego cecha i właściwość. Przyjacielskość Boga to łaska działająca przez Jego zamiłowanie do przyjaciół jako jego cecha i właściwość. Domatorstwo i patriotyzm Boga to łaski działające przez Jego zamiłowanie do domu i kraju jako jego cechy i właściwości. Tak więc łaski te – działające przez samolubne i społeczne uczucia Boga – są Jego niższymi łaskami pierwszorzędnymi.

Drugorzędne łaski Boga nie mają żadnych uczuć, przez które działają. Pochodzą one raczej z wysiłków wyższych pierwszorzędnych łask nie dopuszczających do kontrolowania Go przez samolubne i społeczne uczucia i ich łaski. I tak: tłumiąc wysiłki samooceny do przejęcia nad Nim kontroli, Bóg używa pokory; tłumiąc wysiłki szacunku od innych do przejęcia nad Nim kontroli, Bóg używa powściągliwości, skromności i prostoty; tłumiąc wysiłki zamiłowania do wygody, Bóg używa pracowitości; tłumiąc wysiłki zamiłowania do samoobrony, Bóg używa nieskwapliwości; tłumiąc wysiłki umiłowania życia, Bóg używa samoofiary; tłumiąc wysiłki zamiłowania do bezpieczeństwa, Bóg używa odwagi; tłumiąc wysiłki zamiłowania do skrytości, Bóg używa szczerości, otwartości; tłumiąc wysiłki zamiłowania do atakowania, Bóg rozwija pobłażliwość i przebaczenie; tłumiąc wysiłki zamiłowania do zdobywania i zachowywania, Bóg używa wspaniałomyślności, szczodrobliwości; tłumiąc wysiłki zamiłowania do duchowych pokarmów i napojów, Bóg używa wstrzemięźliwości. W ten sposób używa Swych łask drugorzędnych związanych z właściwą kontrolą uczuć samolubnych. Używa łask drugorzędnych związanych także z właściwą kontrolą uczuć społecznych: tłumiąc wysiłki miłości do żony i dzieci do przejęcia nad Nim kontroli, Bóg używa przewodzenia w rodzinie; tłumiąc wysiłki miłości do przyjaciół, domu i kraju, Bóg używa bezstronności. Trzeciorzędne łaski Boga to łaski mieszane, tj. łaski, w których istnieje połączenie wyższych pierwszorzędnych łask z niższymi pierwszorzędnymi i drugorzędnymi, w którym to połączeniu kontrolę sprawują wyższe pierwszorzędne łaski. Oto główne trzeciorzędne łaski Boga: cichość, gorliwość, umiarkowanie, dobroć, łagodność, radość, posłuszeństwo, wierność. Ponieważ wcześniej wykazaliśmy, w jaki sposób różne łaski - wyższe pierwszorzędne, niższe pierwszorzędne i drugorzędne - łączą się w używaniu tych łask, nie będziemy tutaj poruszali tych kwestii. Stosowna jednak będzie uwaga, że każda łaska pierwszorzędna, drugorzędna i trzeciorzędna jest u Boga świętą zaletą, działa w święty sposób i zwraca się tylko do świętych obiektów.

Dalszy ciąg po zalogowaniu

To jest początek pozycji „Rozdział III — ELEMENTY SKŁADOWE I WYŻSZE PIERWSZORZĘDNE ŁASKI CHARAKTERU BOGA”. Cała liczy 21 004 słów i otwiera się po zalogowaniu. Konto jest bezpłatne.