Epifaniczny tom 1 – rozdział 7 – str. 414

Tomy Epifaniczne

w kącie klasy szkolnej, z czapką osła na głowie i plecami odwróconymi do klasy i nauczyciela. Odmawianie osobowości człowiekowi, który posiada właśnie te rzeczy, które składają się na osobowość – świadomość samego siebie oraz istnienia innych, co posiadają wszystkie istoty zmysłowe – jest z pewnością oczywistym absurdem. Twierdzenie panteizmu, że człowiek, traktowany jako część całości, jest jedynie abstrakcją, nie rzeczywistością – to kolejny absurd, ponieważ abstrakcje są tylko pojęciami, podczas gdy odczuwanie, poznawanie i przejawianie woli, co czyni człowiek, wymaga prawdziwych istniejących i posiadających zmysły istot. Twierdzenie, że nie ma żadnej rzeczywistej różnicy czy też różnej wartości między dobrem a złem, świętym a grzesznikiem – jest nie tylko absurdalne intelektualnie, lecz jest także absurdalne moralnie, jak również moralnie złe. Uwagi te dowodzą, że panteizm jest równie absurdalny, co fałszywy.
      Kolejnym argumentem przeciwko panteizmowi jest jego niewystarczalność w wyjaśnianiu stosownych zjawisk, które rzekomo wyjaśnia. Jego wyjaśnienia na temat natury Boga są niewystarczające do wytłumaczenia Jego istnienia i działania. Prawdę mówiąc, nie wyjaśniają one niczego. Czynienie Boga Swym własnym stwórcą jest niewystarczające do wyjaśnienia Jego Samego ani Jego stworzenia. Odmawianie Mu osobowości czyni Go w naszym umyśle abstrakcją, niekompetentnym i niewystarczającym twórcą wszystkich rzeczy. Traktowanie Boga jako wszechświata, a wszechświata jako Boga czyni wszystko tajemnicą. Postulowanie numerycznej jedności wszechświata w przeciwieństwie do jedności systematycznego zbioru różnych indywidualnych rzeczy oraz sprowadzanie wszystkich oddzielnie traktowanych elementów tego wszechświata do zwykłych abstrakcji, pojęć – nie wyjaśnia ani wszechświata, ani jego rzeczywistych elementów. Sprowadza natomiast wszechświat do zwykłych abstrakcji i pojęć: skoro bowiem wszystkie jego elementy są abstrakcjami, to cały wszechświat z konieczności

poprzednia następna