Epifaniczny tom 1 – rozdział 7 – str. 412

każdy jej element, każda relacja między jej częściami ma sens i znaczenie oraz realność tylko wtedy, gdy jest rozważana w odniesieniu do pozostałej części świata oraz całości jako takiej. W tym znaczeniu mówimy, że monizm [panteizm] jest poglądem na temat świata jako jedności”. Słowa te dowodzą, że panteiści uważają, iż wszystko jest jednością numeryczną. Twierdzą oni bowiem, że tylko całość jest rzeczywistością i że jej części, rozważane oddzielnie, są jedynie abstrakcjami, umysłowymi wyobrażeniami, lecz nie rzeczywistością. Jedność numeryczna nie może mieścić w sobie różnych rodzajów, ponieważ uczyniłyby ją one rzeczywistością dwoistą lub nawet pluralistyczną, czemu panteizm zaprzecza. Jednak teoria, że wszystko jest numeryczną jednością, która nie dostrzega w sobie żadnych różnic, przeczy każdemu znanemu faktowi istnienia. Przeczy ona znanym faktom fizyki, która dowodzi, że materia różni się cząsteczkami, atomami i elektronami. Przeczy chemii, która grupuje pierwiastki chemiczne co najmniej w 92 rodzajach. Przeczy astronomii, która nie tylko odróżnia miliardy słońc i dziesiątki miliardów planet, lecz także miliardy układów słonecznych. Przeczy biologii, która w świecie zwierząt, owadów i ptaków odróżnia rodzaj od rodzaju, a gatunek od gatunku. Przeczy geologii, która odróżnia warstwy ziemi, skamieliny itp., oraz mineralogii, która czyni to samo z minerałami ziemi. Przeczy fizjologii, która odróżnia różne elementy naszego ciała. Przeczy dendrologii, która różnicuje drzewa. Przeczy botanice, która różnicuje kwiaty i rośliny. Przeczy karpologii, która odróżnia owoce i warzywa. Przeczy antropologii, która odróżnia jednostki ludzkie, jak również rasy i narody. Przeczy medycynie, która zna wiele różnych lekarstw. Przeczy psychologii, która odróżnia umysły poszczególnych jednostek, posiadających umysłowe władze rozumu, uczucia i woli. Przeczy frenologii, która odróżnia różne organy mózgu. Przeczy etyce, która odróżnia dobro od zła. Przeczy teologii jako doktrynie o Bogu różnym od Swych wszystkich stworzeń. Słowem, przeczy ona faktom każdej nauki,

poprzednia następna