Epifaniczny tom 1 – rozdział 7 – str. 392

psują jego dzieci? Gdyby w tych sprawach „kierowali się rozumem gdziekolwiek by ich on nie doprowadził, bez względu na wszelkie inne okoliczności” – zniszczyliby swe żołądki, ciała i dzieci. Jeśli kierowanie się samym rozumem nie doprowadza nas nigdzie indziej, jak tylko do „ciemnych otchłani dzikiego i poplątanego lasu” i przy pomocy samego rozumu nie możemy dotrzeć „na drugą stronę” – powinniśmy dojść do wniosku, że trzymaliśmy się nieodpowiedniego przewodnika i powinniśmy poszukać innego. Taki właśnie wniosek praktyczni ludzie wyciągną z podstaw wyznania agnostycyzmu – rozumu jako jedynego źródła i reguły spraw dotyczących intelektu.
Powinniśmy także zastanowić się przez chwilę nad negatywną zasadą agnostycyzmu Huxley’a: „Nie udawaj, że pewne są wnioski, które nie są sprawdzone ani sprawdzalne”. Także i ta reguła wydaje się być niewłaściwa w codziennym życiu, ponieważ z pewnością nie przestrzegamy jej w najważniejszych sprawach życia. Ludzie żenią się bez możliwości sprawdzenia, czy okażą się dobrze dobrani. Jest to sprawdzalne i możliwe do sprawdzenia tylko po latach doświadczeń w życiu małżeńskim. Nie odmawiają też przyjęcia obowiązków rodzicielskich, dopóki nie zostanie dowiedzione, że będą dobrymi rodzicami i wychowają dobre dzieci, co okazuje się możliwe do sprawdzenia dopiero po latach rodzicielskich doświadczeń. Rozpoczynając interesy, ludzie wierzą, że im się powiedzie. Czynią to tylko w oparciu o takie przekonanie, chociaż na początku nie można udowodnić ani nie jest to możliwe do udowodnienia, że odniosą sukces. Największe odkrycia w nauce i wynalazkach dotyczą rzeczy, co do których nie było możliwe dowieść, że zaowocują sukcesem. Często dotyczą one nawet rzeczy, które w tym czasie nie były dobrze rozumiane. Prawdę mówiąc, praktycznie cały postęp człowieka dokonuje się przez eksperymentalne wkraczanie w sferę tego, co nie jest udowodnione i dotąd niemożliwe do udowodnienia. Odbywa się to w oparciu o przeczucie,

poprzednia następna